วิลิศมาหรา

ระหว่างนั่งรถ…ได้ยินนักเรียนถามกันเรื่องคำว่า “วิลิศมาหรา” เป็นภาษาอะไร…ไอ่เราก็เลยสงสัย และตอบตัวเองว่า คงเป็นภาษาอินเดียมั้ง…แล้วก็หยิบโทรศัพท์ขึ้นมาถามพี่กูดีกว่า…แล้วก็พบว่า “ราชบัณฑิตยสถาน” ได้ตอบไว้ให้เราแล้วครับ

คำว่า วิลิศมาหรา (อ่านว่า วิ-ลิด-สะ-มา-หฺรา) เป็นคำชวาที่ปรากฏในวรรณคดีเรื่องอิเหนา (อ่านว่า อิ-เหฺนา) วิลิศมาหราเป็นภูเขาศักดิ์สิทธิ์อยู่นอกเมืองดาหาไปทางตะวันออก ต้องเดินทางวันหนึ่งจึงจะถึงภูเขาวิลิศมาหรามีศาลเทพารักษ์ที่เป็นทองทั้งหลัง และประดับประดาด้วยลวดลายฉลุงดงามอลังการ บริเวณโดยรอบมีภูมิทัศน์ที่สวยงาม

ในภาษาไทย คำว่า วิลิศมาหรา ใช้ในความหมายว่า สวยงามอย่างหรูหรา เช่น การแสดงบนเวทีเมื่อคืนนี้แต่ละชุดวิลิศมาหราจริง ๆ  ความหมายนี้น่าจะได้มาจากลักษณะสวยงามอลังการของภูเขาวิลิศมาหรา หรือมิฉะนั้นก็อาจเป็นเพราะมีเสียงคำว่า “หรา” พ้องกับคำว่า “หรูหรา” ก็ได้

ขอแถมสำนวนจากเรื่องอิเหนาด้วยเลยนะครับ

.ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง สำนวนนี้มีความหมายว่า ตีแต่ว่าคนอื่นเขา แต่ตัวเองกลับทำเสียเอง มาจากวรรณคดีเรื่อง อิเหนา ตามเนื้อเรื่องกล่าวว่า อิเหนาหมั้นกับบุษบาตั้งแต่ยังเป็นเด็ก และไม่เคยเห็นหน้ากัน เพราะอยู่คนละเมือง ต่อมาอิเหนาไปได้เมียที่เมืองอื่น เมื่ออิเหนาถูกฝ่ายหญิงเร่งเร้าให้แต่งงาน ตามที่หมั้นกันไว้ กลับบอกพ่อของฝ่ายหญิงว่า จะยกบุษบาให้ใครก็ตามใจเถิด ในที่สุดอิเหนาก็ได้พบหน้าบุษบา ก็หลงรักนางทันที และถึงกับบุกชิงตัวนางบุษบาไป ทั้ง ๆ ก่อนหน้าได้เคยดูหมิ่นคนที่มาติดพันนางบุษบาว่า โง่
การกระทำของอิเหนา จึงเข้ากับสำนวนที่ว่า “ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง”

๒. คู่ตุนาหงัน      แปลว่า คู่หมั้น

๓.. อย่า มาดูผี อิเหนานั้น ไม่อยากจะจาก นางจินตราวาตีไปเลย แต่ก็ขัด คำสั่งพ่อไม่ได้ เพราะพ่อกำชับมาว่า หากไม่ยกทัพไปช่วย ก็ตัดพ่อตัดลูก ไม่ต้องเผาผีกันอีก

“หากแม้นมิยกพลไกรไปช่วย
ตัวเราม้วย ก็อย่า มาดูผี
อย่าดูแม้เปลวอัคคี
ต่อแต่นี้ขาดกันจนบรรลัย ”

ที่มา :

About ครูอั๋น

เป็นครูคณิตศาสตร์ ชอบประวัติศาสตร์ ภาษา รักการท่องเที่ยว ถ่ายภาพ อ่านหนังสือ

Posted on 27 มกราคม 2012, in ภาษาไทย, สรรภาษา, สำนวนภาษา and tagged , , , , , . Bookmark the permalink. ใส่ความเห็น.

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: