สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ตำแหน่งสมเด็จฯ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง หรือสมเด็จพระพันปีฯ นั้น เป็นตำแหน่งสมเด็จพระราชชนนีของพระมหากษัตริย์ ที่ทรงเคยดำรงพระอิสริยยศ “สมเด็จพระอัครมเหสี” ของกษัตริย์รัชกาลก่อน

โดยตั้งแต่ตั้งกกรุงรัตนโกสินทร์เป็นต้นมา มีพระบรมราชมารดาของพระมหากษัตริย์ ๒ พระองค์ที่มีพระชนมชีพยืนยาวจนพระทั่งพระบรมราชโอรสได้เป็นพระมหากษัตริย์ และได้รับการเฉลิมพระนามาภิไธยในตำแหน่งดังกล่าว คือ


๑. สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ ๕ ทรงได้รับการเฉลิมพระนามาภิไธยที่ “สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง” ในรัชกาลที่ ๖
๒. สมเด็จนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ ๙ ทรงได้รับการเฉลิมพระนามาภิไธยที่ “สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง” ในรัชกาลปัจจุบัน

นอกจากนี้ยังมีพระอัครมเหสีอีกพระองค์หนึ่งซึ่งตลอดรัชกาลไม่ได้ทรงรับการสถาปนาขึ้นในตำแหน่งพระอัครมเหสีแต่อย่างใด แต่เมื่อพระบรมราชโอรสเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติแล้วก็ทรงสถาปถาขึ้นที่ “สมเด็จกรมพระอัมรินทรามาตย์” เทียบเท่ากรมพระเทพมาตาตามแบบอย่างสมัยกรุงศรีอยุธยา ซึ่งเทียบเท่ากับตำแหน่ง “สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง” นั่นเอง
[นอกจากนี้พระองค์ยังทรงมีพระชนมชีพยืนยาวจนกระทั่งพระบรมราชนัดดาได้เป็นกษัตริย์ นั่นคือ ได้เป็นสมเด็จย่าด้วย ซึ่งแม้ไม่ได้เฉลิมพระนามาภิไธย ก็นับได้ว่าพระองค์ทรงเป็นสมเด็จย่าพระองค์แรกในสมัยรัตนโกสินทร์ ซึ่งมีเจ้านายอีกพระองค์ที่ได้เป็นสมเด็จย่าอย่างเป็นทางการ คือ สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า]

ส่วนสมเด็จพระศรีสุราไลย (เจ้าจอมมารดาเรียมในรัชกาลที่ ๒ และพระราชมารดาในรัชกาลที่ ๓) และสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี (ในรัชกาลที่ ๙) แม้จะทรงเป็นพระราชมารดาของพระมหากษัตริย์ แต่ไม่ได้ทรงเป็นสมเด็จพระอัครมเหสีในพระมหากษัตริย์รัชกาลใด จึงมิได้ทรงดำรงพระอิสริยยศที่สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ถ้าพูดแบบตะวันตก
สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง- Her Majesty the Queen Mother
สมเด็จพระบรมราชชนนี- Her Royal Highness the Princess Mother

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: